Woordenlijst

Woorden voor wat je hoofd aan het doen is.

Eenvoudige uitleg van de begrippen die je tegenkomt in gesprekken over ADHD en productiviteit, met een link naar de hele gids als we die hebben.

Aandachtsresidu
Het deel van je aandacht dat na een wissel bij de vorige taak blijft hangen. Het maakt focussen op de volgende lastiger. Gids: Van taak wisselen bij ADHD: waarom omschakelen zo zwaar is
ADHD
Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit, een neurologische ontwikkelingsstoornis die aandacht, activiteit en impulsbeheersing raakt, en vaak ook plannen en tijdbeheer. De diagnose wordt gesteld door een gekwalificeerde professional.
Als dan plan
Een plan in de vorm “als dit gebeurt, dan doe ik dat”. Ook wel implementatie intentie genoemd. Het maakt uitvoeren waarschijnlijker.
Beslismoeheid
Het idee dat veel beslissingen de latere slechter maken. Het onderzoek is gemengd, maar minder kleine beslissingen helpt veel mensen.
Body doubling
Werken naast een ander, in dezelfde ruimte of via een gesprek, zodat beginnen en volhouden makkelijker gaat.
Brain dump
Alles wat in je hoofd zit in één keer opschrijven, zodat het stopt met rondmalen en je het kunt ordenen. Gids: Je hoofd leegmaken: hoe het werkt en waarom het rust geeft
Doom pile
Een stapel gemengde spullen die aan de kant is geschoven in plaats van opgeruimd. Niet georganiseerd, alleen verplaatst. Gids: Doom piles: waarom stapels groeien en hoe je ze opruimt
Dopaminemenu
Een persoonlijke lijst activiteiten die je humeur oppeppen, gesorteerd op hoeveel tijd ze kosten, vooraf gemaakt en gebruikt als je een duwtje nodig hebt. Gids: Het dopaminemenu: plan beloningen die je brein met ADHD opmerkt
Eat the frog
De moeilijkste of meest gevreesde taak als eerste van de dag doen.
Eisenhowermatrix
Een raster dat taken sorteert op urgent en belangrijk, om te bepalen wat je doet, plant, delegeert of laat vallen.
Executieve disfunctie
Moeite met executieve functies, bijvoorbeeld weten wat je moet doen maar niet kunnen beginnen.
Executieve functies
De mentale vaardigheden waarmee je plant, begint, organiseert, onthoudt en van taak wisselt. Veel moeite bij ADHD is moeite met executieve functies.
Gewoontes stapelen
Een nieuwe gewoonte vastmaken aan een bestaande, zoals je medicijn nemen direct na het koffiezetten.
Hyperfocus
Intense, opgeslokte aandacht voor één ding, waarbij tijd, honger en berichten verdwijnen. Vaak bij ADHD. Gids: Hyperfocus bij ADHD: als je aandacht op vol blijft hangen
Objectpermanentie (uit het oog, uit het hart)
In alledaagse ADHD taal: dingen, taken of mensen vergeten die je niet ziet. Strikt genomen is het een begrip uit de ontwikkeling van kinderen. Gids: Uit het oog, uit het hart: ADHD en "objectpermanentie"
Open eindje
Een onafgemaakte toezegging die ruimte in je hoofd inneemt tot hij is vastgelegd of gedaan.
Planningsdrogreden
Onze neiging om te onderschatten hoe lang onze eigen taken duren, ook als vergelijkbare taken eerder uitliepen. Gids: De planningsdrogreden: waarom alles langer duurt dan je denkt
Pomodorotechniek
Werken in korte gefocuste sessies, vaak 25 minuten, gevolgd door korte pauzes. Gids: De pomodorotechniek: een gids om te beginnen
Prospectief geheugen
Onthouden dat je later iets moet doen, zoals om 8 uur een medicijn nemen of na de lunch antwoorden. Gids: Vergeetachtigheid bij ADHD: waarom je vergeet wat je van plan was
Routine
Een reeks stappen die je in dezelfde volgorde op een vergelijkbare tijd doet, zodat ze elke dag minder denkwerk kosten.
Taakinitiatie
Het vermogen om aan een taak te beginnen. Het is een executieve functie en een vaak lastig punt bij ADHD. Gids: Taakverlamming: als je niet kunt beginnen
Taakverlamming
Je vast voelen en nergens aan kunnen beginnen, vaak omdat er te veel taken zijn of de eerste stap onduidelijk is. Gids: Taakverlamming: als je niet kunt beginnen
Taakwisseling
Je aandacht van de ene taak naar de andere verplaatsen, wat tijd en focus kost, vooral bij ADHD. Gids: Van taak wisselen bij ADHD: waarom omschakelen zo zwaar is
Tijdblindheid
Moeite om te voelen hoeveel tijd er voorbij is of hoe lang iets gaat duren. Gids: Tijdblindheid: waarom de tijd je ontglipt
Timeblocking
Je dag plannen door taken eigen tijdblokken te geven.
Uitstelgedrag
Een taak uitstellen die je wilt doen, ook als je verwacht dat het erger wordt. Vaak ontwijk je een gevoel, niet de taak. Gids: Stoppen met uitstellen: wat echt werkt
Visuele planning
Een plan met plaatjes, kleuren of een tijdlijn in plaats van een tekstlijst, zodat je het in één oogopslag ziet.
Wachtstand
Niets nuttigs kunnen doen voor een afspraak of gebeurtenis later op de dag. Gids: Wachtstand bij ADHD: als één afspraak je hele dag blokkeert
Wall of Awful
De emotionele muur van eerdere mislukkingen, zorgen en schuld die zich rond een taak opbouwt en beginnen moeilijk maakt. Gids: De muur van ellende: waarom sommige taken onmogelijk voelen om te beginnen
Werkgeheugen
Het mentale kladblok dat informatie vasthoudt terwijl je die gebruikt. Het is klein en loopt snel over bij stress of ADHD.
Wraakuitstelgedrag voor het slapen
Laat opblijven om tijd voor jezelf te hebben na een dag die van anderen leek te zijn.
Zondagse reset
Een kort wekelijks moment om op te ruimen, te plannen en de komende week voor te bereiden.